Het is alweer september en dat betekent dat deze maand de nieuwe ISO 9001 verschijnt. We schreven eerder al een update over de aanstaande wijziging, die de oude ISO 9001:2015 gaat vervangen. Ben je als organisatie al gecertificeerd, dan is de impact beperkt, want je huidige certificaat blijft geldig. De hoofdstukindeling blijft staan en de aanpassingen die je moet doen zijn minimaal. Wat wél verandert is de manier waarop je aantoont dat jouw systeem werkt.
In dit artikel lees je wat er van je verwacht wordt, hoeveel tijd je hebt en wanneer overstappen slim is.
Wanneer verschijnt de nieuwe ISO 9001?
ISO 9001:2026 staat gepland voor publicatie op 16 september 2026. De Final Draft International Standard (FDIS) is goedgekeurd, waardoor de inhoud vastligt. Deze editie van de meestgebruikte norm voor kwaliteitsmanagement bevindt zich hiermee inmiddels in de publicatiefase. De afgelopen tien jaar zijn er vele ontwikkelingen geweest binnen organisaties, voornamelijk op het gebied van digitalisering, klimaat, veerkracht in de keten én de cultuur waarin de kwaliteit tot stand komt.
Blijft mijn ISO 9001:2015-certificaat geldig?
Dat is een goede vraag en ja, in principe blijft deze geldig na 16 september 2026. Na publicatie start er een overgangsperiode, die doorloopt tot september 2029. In die drie jaar moet elk certificaat zijn omgezet naar de nieuwe norm. Dit betekent voor jouw organisatie dat je geen extra audit hoeft aan te vragen en dat je systeem ook niet opnieuw wordt beoordeeld op de nieuwe eisen. De overstap plan je binnen je eigen certificatiecyclus.
Wat verandert er in de nieuwe ISO 9001?
De update van de ISO 9001 heeft de volgende zes wijzigingen en/of toevoegingen:
- Klimaat in de contextanalyse – heeft klimaatverandering invloed op je organisatie of stellen belanghebbenden klimaatgerelateerde eisen? Dit sluit aan op de ISO-aanvulling van 2024 en is geregeld in hoofdstuk 4;
- Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag – het management is niet alleen verantwoordelijk voor het vaststellen van het beleid, maar moet ook actief een cultuur bevorderen waarin kwaliteit en integriteit zich weerspiegelen in het gedrag. In hoofdstuk 5 vind je dit terug en dat gaat hand in hand met hoofdstuk 7, waarin staat omschreven dat de cultuur door moet werken in de competentie en het bewustzijn van medewerkers;
- Risico’s en kansen – risico’s en kansen werk je apart uit, aangezien van organisaties wordt verwacht dat ze kansen actief benutten en dus niet alleen risico’s beheersen (hoofdstuk 6);
- Digitalisering en data – IT-systemen, data-integriteit en geautomatiseerde processen worden volgens hoofdstuk 7 een onderdeel van infrastructuur en beheersing. Stuur je als organisatie op dashboards of ERP-data, dan moet je aantonen dat de data betrouwbaar is;
- Planning van veranderingen – wijzigingen doorvoeren doe je volgens expliciete eisen. Bepaal vooraf de impact, communiceer helder en evalueer achteraf volgens hoofdstuk 6.3;
- Verbeteringen breder invullen – In hoofdstuk 10.1 zie je nu dat innovatie, reorganisatie en digitalisering een plek onder verbetering krijgen. Tegelijkertijd hoeft niet elke afwijking automatisch te leiden tot een corrigerende maatregel, want organisaties bepalen zelf de grens (hoofdstuk 10.2).
ISO 9001 sluit beter aan op de ISO 14001 en ISO 45001, doordat de terminologie is afgestemd op de Harmonized Structure. Heb je een geïntegreerd managementsysteem, dan werkt dit naadloos door in je organisatie. Hier vind je meer over de clausules die veranderen.
Wat blijft er gelijk?
De vertrouwde tien hoofdstukken blijven staan en de kern is ook ongewijzigd. Heb je een goedwerkend ISO 9001:2015-systeem, dan hoef je dat systeem niet opnieuw op te zetten. De herziening is een actualisatie, geen heropbouw.
Wat betekent de nieuwe ISO 9001 voor organisaties die al een certificaat hebben?
De impact blijft beperkt voor reeds gecertificeerde organisaties. Voldoe je nu aan de eisen, dan doe je dat straks ook, op een handjevol aanvullingen na. Het zwaartepunt van de verschuiving ligt voornamelijk bij de auditor. Eerst lag de nadruk op het inrichten van processen, terwijl die nu is verschoven naar of ze aantoonbaar werken. Dus resultaten, KPI’s en gedrag wegen zwaarder dan documentatie.
De aanvullingen hebben we hierboven op een rijtje gezet, maar dit betekent elke aanpassing voor jouw organisatie:
- Is klimaatverandering beoordeeld in je contextanalyse met een onderbouwing?
- Heeft je kwaliteitsbeleid een zichtbare koppeling met kwaliteitscultuur en ethisch gedrag en weet de werkvloer wat de verwachtingen zijn?
- Worden kansen apart van risico’s geïdentificeerd en opgevolgd?
- Doorlopen wijzigingen een vaste route van impactbepaling, communicatie en evaluatie?
- Is de betrouwbaarheid van je data en systemen in control en aantoonbaar?
Wanneer stap je over naar de nieuwe ISO 9001?
De overstap verloopt via de hercertificatieaudit of een tussentijdse audit. Certificatie-instellingen moeten na de publicatie eerst hun auditoren heropleiden en de nieuwe accreditatie regelen, dus de 2026-versie wordt waarschijnlijk pas vanaf het nieuwe jaar op grote schaal afgegeven. Drie jaar is een behoorlijke periode, maar tegen 2028-2029 wil iedereen op de valreep zijn systeem laten toetsen, waardoor de piek dan pas komt.
Als je komend jaar in je reguliere interne auditcyclus alvast de aanvullingen meeneemt, dan stap je over zonder tijdsdruk. Ga je voor het eerst certificeren? Een certificaat blijft geldig binnen de overgangsperiode en als je de aanvullingen alvast meeneemt nu, dan is de overstap later een formaliteit.
Wat kun je al doen?
- Bepaal je overstapmoment. Kijk of je hercertificatie binnen de audit valt en of de overgangsperiode een logisch moment is voor de transitie;
- Doe een gap-analyse zodra de definitieve versie er is. Toets je systeem op de vijf punten hierboven. Na 16 september werk je met de vastgestelde normtekst, niet meer met een concept;
- Begin bij gedrag in plaats van bij documenten. Kwaliteitscultuur en aantoonbare werking bouw je niet in een kwartaal. Dit is het onderdeel waar de meeste tijd in zit;
- Betrek IT tijdig. Data-integriteit en systeembeheer zijn straks kwaliteitsthema’s, dus zet KAM en IT vroeg aan dezelfde tafel;
- Houd de andere normen in beeld. ISO 14001 en ISO 45001 staan voor 2027 op de agenda. Wie een geïntegreerd systeem heeft, plant de transities het liefst in één beweging.
Weten waar jouw systeem staat?
Cresco begeleidt organisaties bij de overstap naar de nieuwe ISO 9001. Van gap-analyse tot een systeem dat de auditor aantoonbaar ziet werken. Wil je sparren over het beste overstapmoment? Neem dan nu contact met ons op.
