Sinds 1 juli 2026 moeten bedrijven die onder Veiligheid in Aanbestedingen, kortweg ViA, vallen minimaal Niveau 3 op het gebied van veiligheidscultuur aantonen. Veel mkb-bedrijven hebben zich daarom voorbereid op certificering volgens SCL trede 3. Kort voor de ingangsdatum werd echter ook VCA-MAX toegelaten als mogelijk bewijsmiddel.
Een mooie en praktische oplossing voor veel MKB-bedrijven die al een VCA-bedrijsfcertificaat hebben, dachten wij. Toch niet. De NEN (de beheerder van de SCL) heeft de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB) verzocht de communicatie over de toelating van VCA-MAX als aanvullend bewijsmiddel binnen Veiligheid in Aanbesteding (ViA) aan te passen en nader toe te lichten.
Wat betekent die nu voor het MKB?
Wat bedoeld was als een praktische oplossing voor het mkb, zorgt nu juist voor extra onzekerheid. Want wat moeten bedrijven kiezen: SCL trede 3 of VCA-MAX? En nog belangrijker: is het certificaat waarin zij vandaag investeren over enkele jaren nog steeds geldig en geaccepteerd?
Dat betekent niet dat dit geldt voor alle arbocertificaten, zoals de ISO 45001 & het standaard VCA-bedrijfscertificaat. Dit geldt enkel voor de VCA-MAX en de SCL. Wil je alle VCA eisen uit de standaard VCA norm simpel uitgelegd krijgen. Lees dan dit artikl: Alle VCA-eisen op één A4-tje simpel uitgelegd.
De frustratie bij het mkb neemt toe. SCL trede 3 of VCA-MAX
MKB-bedrijven willen vooral weten waar zij aan toe zijn. Zij moeten personeel vrijmaken, procedures aanpassen, medewerkers trainen, begeleiding inkopen en audits laten uitvoeren. Dat vraagt niet alleen veel tijd, maar ook een aanzienlijke financiële investering.
Een certificeringstraject is geen beslissing die een ondernemer zomaar even neemt. Het traject moet worden gepland, er moet auditcapaciteit beschikbaar zijn en medewerkers moeten worden meegenomen in de ontwikkeling van de veiligheidscultuur. Bedrijven moeten daarom op tijd kunnen bepalen welk certificaat het beste aansluit op hun opdrachtgevers en toekomstige aanbestedingen.
Juist die duidelijkheid ontbreekt nu.
Ondernemers vragen zich af of zij moeten doorgaan met een reeds gestart SCL-traject, of dat VCA-MAX voldoende is. Andere bedrijven overwegen VCA-MAX, maar zijn bang dat opdrachtgevers op een later moment alsnog uitsluitend een SCL-certificaat verlangen.
Die onzekerheid leidt begrijpelijkerwijs tot frustratie. Het kan niet zo zijn dat een MKB-bedrijf nu duizenden euro’s en vele werkuren investeert in een certificaat, om vervolgens later te horen dat dit bewijsmiddel niet meer wordt geaccepteerd.
Is VCA-MAX hetzelfde als SCL trede 3?
Binnen ViA kunnen zowel een SCL-bewijsmiddel op trede 3 als VCA-MAX onder voorwaarden worden geaccepteerd. Dat betekent echter niet automatisch dat beide systemen inhoudelijk hetzelfde zijn.
NEN heeft gevraagd om duidelijkere communicatie over de positie van VCA-MAX. De huidige communicatie kan volgens NEN de indruk wekken dat VCA-MAX gelijkwaardig is aan SCL trede 3, terwijl er verschillen bestaan in onder andere de beoordeling, auditmethodiek en onderbouwing.
Voor het mkb is deze discussie moeilijk te volgen. Bedrijven willen niet terechtkomen in een inhoudelijke discussie tussen schema-eigenaren, opdrachtgevers en brancheorganisaties. Zij willen één helder antwoord op een praktische vraag: welk certificaat moet ik behalen om mee te kunnen blijven doen aan aanbestedingen?
Wat is op dit moment geldig? SCL trede 3 of VCA-MAX?
Op basis van de huidige ViA-afspraken kan VCA-MAX voor bepaalde MKB-bedrijven als bewijsmiddel worden gebruikt. Ook SCL trede 3, SCL Light en SCL Light voor kleine organisaties blijven geaccepteerde mogelijkheden.
Opdrachtgevers kunnen echter aanvullende of specifiekere eisen stellen. Daardoor kan een certificaat dat binnen de algemene ViA-regels wordt geaccepteerd, mogelijk niet bij iedere afzonderlijke aanbesteding voldoende zijn.
Het MKB heeft behoefte aan zekerheid
De betrokken organisaties moeten daarom snel gezamenlijk duidelijkheid geven. Niet alleen over wat vandaag wordt geaccepteerd, maar ook over de geldigheid op langere termijn.
MKB-bedrijven moeten erop kunnen vertrouwen dat een zorgvuldig gekozen certificeringstraject niet binnen korte tijd zijn waarde verliest. Ondernemers zijn bereid te investeren in veiligheid en veiligheidscultuur, maar dan moeten de spelregels wel duidelijk, voorspelbaar en betrouwbaar zijn.
De kern is eenvoudig: ViA Niveau 3 is verplicht, maar het MKB weet onvoldoende zeker of het moet kiezen voor SCL trede 3 of VCA-MAX. Die onduidelijkheid moet zo snel mogelijk worden weggenomen.
Vragen over de VCA-MAX en/of SCL
Heb je naar aanleiding van het bovenstaande nog vragen over de VCA-MAX of de SCL. Of wil je in het algemeen meer weten over een VCA-bedrijfscertificering of SCL-certificering? Neem dan geheel vrijblijvend contact op. Een ervaren adviseur van cresco-consultancy staat je graag te woord om jouw vragen over te beantwoorden.
Veelgestelde vragen over SCL trede 3 en VCA-MAX
Is VCA-MAX gelijkwaardig aan SCL trede 3?
+
Mag een mkb-bedrijf VCA-MAX gebruiken voor ViA Niveau 3?
+
Kan een opdrachtgever toch SCL trede 3 eisen?
+
Een opdrachtgever kan in een aanbesteding of contract specifieke eisen stellen, mits deze binnen de geldende aanbestedingsregels proportioneel en toegestaan zijn. Controleer daarom altijd de exacte aanbestedingsstukken en vraag bij onduidelijkheid schriftelijk om bevestiging.
