Alle arbocertificaten, zoals de SCL en de ISO 45001, zijn aan verandering onderhevig. Zo ook het VCA-bedrijfscertificaat.
De nieuwe VCA 2026 norm brengt vier belangrijke veranderingen met zich mee. Bedrijven moeten beter aantonen dat zij voldoen aan relevante VGM-wetgeving, leidinggevenden moeten worden beoordeeld op hun VGM-vaardigheden, er komt één extra mustvraag bij en er kan sneller een speciale audit plaatsvinden. In dit artikel leggen we de 4 grootste veranderingen in de nieuwe VCA 2026 norm uit in duidelijke taal.
Wil je heel kort en bondig alle eisen weten van een VCA-bedrijfscertificering, lees dan dit artikel.
De 4 grootste veranderingen in de nieuwe VCA 2026 norm zijn
- Bedrijven moeten relevante VGM-wetgeving actief bijhouden en naleven.
- Leidinggevenden moeten aantoonbare VGM-vaardigheden hebben.
- Er komt één extra verplichte mustvraag bij voor alle VCA-niveaus.
- Er kan een speciale audit plaatsvinden bij incidenten of twijfel aan het VGM-systeem
1.) Nieuwe VCA 2026 eis: VGM-wetgeving bijhouden en naleven
De grootste verandering in de nieuwe VCA 2026 norm gaat over wet- en regelgeving. Bedrijven moeten weten welke regels gelden voor veiligheid, gezondheid en milieu. Ook moeten zij deze regels bijhouden én kunnen laten zien dat zij zich eraan houden.
In de oude VCA-norm kwam wetgeving ook al voorbij, maar minder duidelijk. In VCA 2026/6.1 is dit een aparte eis geworden. Dat betekent dat een bedrijf bijvoorbeeld een overzicht moet hebben van de belangrijkste VGM-wetten en regels. Ook moet duidelijk zijn wie dit overzicht bijhoudt en hoe gecontroleerd wordt of het bedrijf aan deze regels voldoet.
Voor bedrijven met een VCA-certificaat betekent dit dat een eenvoudige lijst niet altijd genoeg is. Je moet ook kunnen aantonen dat je iets met die lijst doet.
2.) Leidinggevenden moeten VGM-vaardigheden aantonen
De tweede grote verandering gaat over leidinggevenden. Denk aan uitvoerders, voormannen, projectleiders of andere mensen die medewerkers aansturen.
In VCA 2017/6.0 moest al duidelijk zijn wat hun taken en verantwoordelijkheden waren. In de nieuwe VCA 2026 norm komt daar iets bij: VGM-vaardigheden.
Een leidinggevende moet dus niet alleen weten wat hij moet doen, maar ook laten zien dat hij het goed kan doen. Bijvoorbeeld door duidelijk uitleg te geven, toezicht te houden op veilig werken, risico’s te herkennen en medewerkers aan te spreken op onveilig gedrag.
Ook moet dit terugkomen in de jaarlijkse beoordeling van leidinggevenden. Veilig werken wordt dus meer onderdeel van het gesprek tussen werkgever en leidinggevende.
3.) VCA 2026 heeft meer verplichte mustvragen
In VCA 2026 zijn er meer verplichte vragen dan in VCA 2017. Dit noemen we mustvragen. Een mustvraag is een vraag waaraan een bedrijf moet voldoen. Lukt dat niet, dan kan het bedrijf geen VCA-certificaat krijgen of behouden.
De aantallen veranderen als volgt:
| VCA-niveau | VCA 2017 | VCA 2026 |
| VCA* | 23 mustvragen | 24 mustvragen |
| VCA** | 27 mustvragen | 28 mustvragen |
| VCA Petrochemie | 33 mustvragen | 34 mustvragen |
Het lijkt maar één vraag extra, maar die vraag is belangrijk. Het gaat namelijk om de nieuwe eis over VGM-wetgeving. Deze geldt voor alle VCA-niveaus.
Daarom wordt de ondergrens voor VCA-certificering hoger. Bedrijven moeten beter kunnen laten zien dat hun VGM-systeem compleet is en in de praktijk werkt.
4.) Extra audit mogelijk bij incidenten aan het VGM-systeem
In de nieuwe VCA 2026 norm staat duidelijker wanneer er een extra audit kan komen. Dit heet een speciale audit.
Zo’n audit kan bijvoorbeeld nodig zijn als er een ernstig incident is geweest, als het bedrijf ander soort werk gaat doen of als er twijfel is of het VGM-systeem nog goed werkt.
Dat betekent dat een bedrijf niet alleen vlak voor de jaarlijkse VCA-audit alles op orde moet hebben. Het systeem moet het hele jaar goed werken. Procedures, controles, beoordelingen en acties moeten dus actueel blijven.
Conclusie
De veranderingen in de nieuwe VCA 2026 norm vraagt vooral om meer duidelijkheid en bewijs. Bedrijven moeten beter kunnen laten zien dat zij veilig werken goed hebben geregeld.Vooral deze zaken zijn belangrijk: houd VGM-wet- en regelgeving goed bij, pas functieomschrijvingen van leidinggevenden aan, beoordeel leidinggevenden ook op hun VGM-vaardigheden en zorg dat het VCA-systeem het hele jaar werkt.
Wie nu al begint met de voorbereiding op VCA 2026, voorkomt gedoe bij de volgende VCA-audit.
Vragen over het VCA-bedrijfscertificaat aan cresco?
Heb je naar aanleiding van het bovenstaande nog vragen over het behalen van een VCA-bedrijfscertificata of wil je in het algemeen meer weten over een arbocertificering, of misschien wel een SCL-certificering? Neem dan geheel vrijblijvend contact op.
